ਹਰਨੀਆ ਇੱਕ ਆਮ ਸਰਜੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ ਜਾਂ ਟਿਸ਼ੂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਮਰਦਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਹਰਨੀਆ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਰਨੀਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
- ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ
- ਭਾਰੀ ਵਜ਼ਨ ਚੁੱਕਣਾ
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੰਘ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ ਰਹਿਣਾ
- ਮੋਟਾਪਾ (Obesity)
- ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਦਬਾਅ
- ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਹਰਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ
- ਪੇਟ ਜਾਂ ਗਰੋਇਨ (Groin) ਵਿੱਚ ਗਾਂਠ ਜਾਂ ਸੁੱਜਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ
- ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ਸਮੇਂ ਗਾਂਠ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ
- ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਬੇਆਰਾਮੀ
- ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕਣ ਸਮੇਂ ਦਰਦ ਵਧਣਾ
- ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ
ਹਰਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
1. ਇੰਗੁਆਇਨਲ ਹਰਨੀਆ (Inguinal Hernia)
ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
2. ਅੰਬਿਲਿਕਲ ਹਰਨੀਆ (Umbilical Hernia)
ਨਾਭੀ (ਧੁੰਨੀ) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਣਦੀ ਹੈ।
3. ਇੰਸੀਜ਼ਨਲ ਹਰਨੀਆ (Incisional Hernia)
ਪੁਰਾਣੀ ਸਰਜਰੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4. ਫੀਮੋਰਲ ਹਰਨੀਆ (Femoral Hernia)
ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਘ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਹਰਨੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਹਰਨੀਆ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਲਾਜ ਸਰਜਰੀ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੈਪ੍ਰੋਸਕੋਪਿਕ (ਦੂਰਬੀਨ) ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਮੈਸ਼ ਰਿਪੇਅਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਘੱਟ ਦਰਦ, ਛੋਟੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਿਕਵਰੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਪੇਟ ਜਾਂ ਗਰੋਇਨ ਵਿੱਚ ਗਾਂਠ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਦਰਦ ਵਧੇ ਜਾਂ ਸੁੱਜਣ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਰਜਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਜਲਦੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਮਾਹਰ ਗੈਸਟਰੋ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
VISIT: www.drvishavnoorkalra.com/
ਕਾਲ ਕਰੋ: +91-91155-10109
